2009 june9

Oἵ Ἑλβετικές Ἀστυνομικές Ἀρχές, κατόπιν τῶν καταλλήλων διαβημάτων πού προέβησαν πρός αὐτές οἱ Ἀστυνομικές Ἀρχές τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας, διενήργησαν τόν περασμένο μήνα ἔρευνα σέ ὑποστατικά Ρώσου συλλέκτη στήν Ζυρίχη. Κατ'αὐτήν ἀνευρέθηκαν ὅπως ἀναμενόταν καί κατασχέθηκαν, οἱ δύο μεγάλες δεσποτικές εἰκόνες τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Παναγίας πού προέρχονται ἀπό τό παρεκκλήσιο τοῦ Ἁγ. Ἰακώβου (14οὐ αἰ.) στό κατεχόμενο Τρίκωμο.
Οἱ δύο εἰκόνες, ἔργο τοῦ κρητικοῦ ἁγιογράφου Μελετίου, ἁγιογραφήθηκαν τό 1620 καί ἔκτοτε κοσμοῦσαν τό μικρό τέμπλο τοῦ παρεκκλησίου τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου μέχρι τήν τουρκική εἰσβολή τοῦ 1974. Ἔκτοτε ἡ τύχη τῶν εἰκόνων ἀγνοεῖτο. Πρόσφατα ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου πληροφορήθηκε τήν ἐμφάνιση τῶν κλεμμένων εἰκόνων στήν Ἑλβετία καί ἐνημέρωσε τίς κυπριακές ἀστυνομικές ἀρχές γιά νά προβοῦν στίς δέουσες ἐνέργειες.
Στήν πρώτη εἰκόνα διαστάσεων 110 x 128 ἑκατ. εἰκονίζεται ὁ Χριστός «ὁ Βασιλεύς τῶν Βασιλευόντων καί Μέγας Ἀρχιερεύς», ἐνθρονος, καθώς καί ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος στραμμένος πρός τόν Χριστό. Ὁ Χριστός εἶναι ντυμένος μέ ἀρχιερατικά ἄμφια καί μίτρα. Μέ τό δεξί ὑψωμένο χέρι εὐλογεῖ ἐνῶ μέ τό ἀριστερό στηρίζει ἀνοικτό εὐαγγέλιο. Ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος στραμμένος πρός τόν Χριστό, ἔχει ὑψωμένο τό δεξί του χέρι καί δείχνει πρός τόν Θεάνθρωπο, ἐνῶ μέ τό ἀριστερό χέρι κρατεῖ ράβδο καί ἀνοιχτό εἰλητάριο. Στό κάτω μέρος τῆς εἰκόνας, κάτω ἀπό τά πόδια τοῦ Προδρόμου, ὑπάρχει ἡ ὑπογραφή τοῦ ζωγράφου καί ἡ χρονολογία μέ κόκκινα κεφαλαία γράμματα: «ΧΕΙΡ ΜΕΛΕΤΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΙΤΟΣ ΑΧΚ(=1620) Χ(ριστο) Υ». «Μ(ηνος) Αὐγούστου).
Ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας ἔχει διαστάσεις 114 x 134 ἑκατ. Ἡ Παναγία εἶναι μία παραλλαγή τοῦ τύπου τῆς Ὁδηγήτριας. Ἐνθρονη σέ μετωπική στάση, βλέπει μπροστά καί κρατᾶ μέ τό ἀριστερό της χέρι τόν Χριστό. Φέρει τό δεξί της χέρι χαμηλά μπροστά στό στῆθος, κοντά στόν Χριστό.
Ὁ Χριστός κρατεῖ στό ἀριστερό χέρι κλειστό ἑιλητό, ἐνῶ μέ το δεξί ὑψωμένο εὐλογεῖ. Τό παιδικό του πρόσωπο κοιτάζει τήν Παναγία. Δεξιά καί ἀριστερά ἀπό τό κεφάλι τῆς Παναγίας εἰκονίζονται, σέ μικρό μέγεθος, ἀπό τή μέση καί πάνω, οἱ Ἀρχάγγελοι Μιχαήλ καί Γαβριήλ.
Ὄρθιος στ'ἀριστερά τῆς Παναγίας, καί στραμμένος πρός αὐτήν εἰκονίζεται ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης. Στά χέρια του κρατᾶ ἀνοικτό Εὐαγγέλιο, στίς σελίδες τοῦ ὁποίου ἀναγράφονται οἱ δύο πρῶτοι στίχοι τοῦ Εὐαγγελίου του: «ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ...»
Τίς εἰκόνες αὐτές παρουσίασε σέ Διεθνές Κρητολογικό Συνέδριο πού ἔγινε στό Ἡράκλειο τῆς Κρήτης τό 1976, ὁ βυζαντινολόγος καί πρώην διευθυντής τοῦ Τμήματος Ἀρχαιοτήτων κ. Ἀθανάσιος Παπαγεωργίου.
Τό 2004 τό Ἑλβετικό κράτος κατεκύρωσε τίς συμφωνίες τῆς UNESCO (1970) καθώς καί τή συμφωνία τῆς Χάγης. Οἱ συμφωνίες τέθηκαν σέ ἰσχύ τό 2005 καί οἱ πρόνοιές τους ἀπαγορεύουν τήν ἀγοραπωλησία κλεμμένων πολιτιστικῶν θησαυρῶν. Ἡ ἐξέλιξη αὐτή κρίνεται ὡς πολύ σημαντική γιά τήν διαδικασία ἀπόδοσης καί ἐπαναπατρισμοῦ τῶν μεταβυζαντινών αὐτῶν εἰκόνων, στήν Κυπριακή Ἐκκλησία, τόν νόμιμο ἰδιοκτήτη καί κάτοχο τους.
Εἶναι θλιβερό, ἀλλά πρέπει νά σημειωθεῖ ὅτι τό παρεκκλήσιο τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου πού βρίσκεται στήν καρδιά τοῦ κατεχόμενου Τρικώμου, ἔχει μετατραπεί πρόσφατα ἀπό τίς «ἀρχές» τοῦ ψευδοκράτους σέ γραφεῖο Τουρισμοῦ.
Γραφεῖο Μνημείων καί Τέχνης
Ἐκκλησίας Κύπρου

2009 june9p2

2009 june9p3

ΒΙΝΤΕΟ

 

Επικοινωνία

Διεύθυνση:
Square Ambiorix 2
1000 Brussels
Belgium

E-mail: info@churchofcypruseu.com
Τηλ: +32 2 6124190
Φαξ: +32 2 6124191